ContentPage

smeermiddel: methoden voor applicatie

Lagervet: smeermethoden en smeermiddelen



Het nasmeren is van groot belang voor een optimale levensduur van uw lagers. smeermiddel zorgt ervoor dat er zo min mogelijk frictie tussen de afzonderlijke onderdelen ontstaat. Ook is een smeermiddel nodig om direct contact tussen de rollende elementen en hun loopvlakken te voorkomen.





Regelmatig na-smeren


Bij de meeste toepassingen moet u regelmatig na-smeren. Hoewel het smeermiddel op zijn plek blijft zitten en vrijwel niet lekt, kan het oude smeermiddel wel op den duur uitdrogen en zal daardoor minder effectief zijn. Dit komt doordat de basisolie zich verspreidt over de bewegende delen van het lager en het verdikkingsmiddel door de hitte verdampt.


Hoe u nasmeert is afhankelijk van de toepassing. Soms heeft een machine een ingebouwd ‘bijvulmechanisme’ en is het smeren in een handomdraai geregeld.


smeermiddel assortiment Eriks

Assortiment smeermiddelen

Ontdek het assortiment van smeermiddelen op de ERIKS webshop en vind het juiste product voor uw toepassing.


Bekijk het assortiment

2. Hulpmiddelen en accessoires


Voor het handmatig aanbrengen van smeermiddel kunt u bepaalde hulpmiddelen gebruiken. Met deze hulpmiddelen gaat u schoon te werk en brengt u het smeermiddel secuur en in de juiste hoeveelheid aan.

Dit zijn veelgebruikte hulpmiddelen om (handmatig) (na) te smeren:


  • Vetpistolen

    Voordeel: met een vetpistool voorkomt u verontreiniging in de machine. Door het pistool kunt u heel secuur smeermiddel aanbrengen. Toepassingen: landbouw, industrie, automobielsector en constructiebouw.

  • Accuvetpistolen

    Voordeel: een accuvetpistool voorkomt dat u te veel of te weinig vet aanbrengt. In dit pistool zit een vetmeter, waarmee u nauwkeurig doseert. Toepassingen: landbouwvoertuigen, lagers en (snel draaiende) machines in industriële of productieomgeving.

  • Vetafvuller

    Voordeel: met een vetafvuller vult u open lagers volledig met smeermiddel zonder dat er vuil binnendringt. Toepassing: bijvoorbeeld kegellagers.

  • Vetvulpomp

    Voordeel: met een vetvulpomp vult u snel, schoon en makkelijk uw vetpistool of vetafvuller. Toepassingen: in combinatie met een vetpistool of vetafvuller.

  • Vetpomp

    Voordeel: de vetpomp gebruikt u als u grote hoeveelheden vet moet aanbrengen. Toepassingen: grote lagerhuizen, applicaties met meerdere smeerpunten en reservoirs van centrale smeersystemen.

  • Vetmeter

    Voordeel: met een vetmeter meet u nauwkeurig hoeveel smeermiddel u aanbrengt. Zo hoeft u zelf niet te rekenen met allerlei variabelen (zoals het benodigde smeermiddel per slag, de tegendruk en de continue slijtage in het vetpistool). Toepassing: in combinatie met een vetpistool.

Naast deze hulpmiddelen zijn er nog accessoires waarmee u schoner, makkelijker en nauwkeuriger smeermiddel of smeermiddel aanbrengt of bijvult. Accessoires zijn bijvoorbeeld aansluitstukken, koppelingen, mondstukken, afsluitdoppen en vetbestendige wegwerphandschoenen.


3. Smeermethoden


Voor bijsmeren of -vullen zijn grofweg twee methoden, die onder te verdelen zijn in meerdere methoden:


Handmatig

    1. Ter plekke met een hulpmiddel om het vet ín de machine of toepassing aan te brengen
    2. Met een (accu)vetpistool
    3. Met een vetpomp (grote volumes)
    4. Met een smeermiddelafvuller (open lagers)

  1. In een schone ruimte (bijvoorbeeld hele kleine lagers en lagers uit instrumenten)

Automatisch

    1. Met een gebruiksklaar systeem
    2. Met een automatische single-point smeerunit
    3. Met een automatische multi-point smeerunit

    1. Met een op maat gemaakt systeem
    2. Gecentraliseerd
    3. Automatisch

Hoeveel smeermiddel gebruikt u?

De hoeveelheid smeermiddel die u moet gebruiken, wordt aangeduid met een percentage. Dit percentage geeft het vetvolume aan ten opzichte van de vrije interne ruimte van het lager. Moet het lager helemaal met vet worden opgevuld? Dan is het percentage dus 100%. De fabrikant van uw lagers geeft aan welk percentage standaard is voor uw lagers. Meestal ligt dit percentage tussen de 20 en 40%.


Hoeveelheid smeermiddel bepalen

De hoogte van het percentage wordt grotendeels bepaald aan de hand van het toerental van het lager: Bij een toerental lager dan 50% van de toegestane snelheid wordt een percentage smeermiddel van 50% tot 65% aanbevolen. Bij een toerental hoger dan 50% van de toegestane snelheid wordt een percentage smeermiddel van 30% tot 50% aanbevolen.


Het percentage is echter ook afhankelijk van deze factoren:

  • Het ontwerp van de behuizing
  • De beschikbare ruimte
  • De specifieke kenmerken van het smeermiddel
  • De omgevingstemperatuur

Waar brengt u het smeermiddel precies aan?

Bij de meeste lagers is een handige opening gemaakt om bij te smeren. Met deze opening zorgt u automatisch ervoor dat het smeermiddel op de goede plek komt: in de kern van het lager.

Als het niet mogelijk is om het lager via een smeergroef in de binnen of buitenring na te smeren, dan brengt u het vet smeermiddel aan via één zijde van het lager aan. Op die manier kan het oude vet aan de andere kant ‘naar buiten’. Sommige machines zijn zo ontworpen dat hiervoor een opening is óf dat het oude smeermiddel in ieder geval zijn weg naar buiten kan vinden via afdichtingslippen.

In apparatuur, die wordt gebruikt in industrieën waar schurende deeltjes in de lucht zitten, fungeert het smeermiddel tevens als filter om deze deeltjes op te vangen. Met regelmatig bijsmeren van deze lagers zuivert u ook het verontreinigde vet smeermiddel uit de lager-behuizingen. U moet overigens op tijd het smeermiddel bijvullen vóórdat het vet helemaal verontreinigd is.


smeermiddel assortiment Eriks

Assortiment smeersystemen

Ontdek het assortiment van smeersystemen op de ERIKS webshop en vind het juiste product voor uw toepassing.


Bekijk het assortiment

4. Wat is de beste methode voor u?


Meestal wordt er gekozen voor de handmatige methode. Zijn er meerdere smeerpunten of is het smeren complex? Dan wordt er gekozen voor de automatische methode. Bij bepaalde toepassingen of industrieën kunt u echter het best voor een specifieke methode kiezen.


Toepassing / industrie Smeermethode
Machines met gesloten lagers Handmatig smeren met een (accu)vetpistool
Machines met open lagers Handmatig smeren met een vetafvuller
Machines met een groot aantal lagers Handmatig smeren met een vetpomp
Miniatuurlagers of lagers uit instrumenten Handmatig smeren in een schone omgeving
Machines met moeilijk toegankelijke smeerpunten (bijvoorbeeld pompen, elektromotoren, ventilatoren, blowers, transportbanden en kettingen) Automatisch smeren
Industrieën waar enorm veel smeerpunten zijn (die eventueel ook veel verschillende smeringsfrequenties en vet behoeven) Automatisch smeren
Machines waarbij de smeerpunten achter bijvoorbeeld veiligheidskooien zitten Automatisch smeren
Machines waarbij de smeerpunten op grote hoogte zitten Automatisch smeren


5. Handmatig vs. automatisch smeren


Handmatig smeren heeft een aantal nadelen. Allereerst moet veelal de apparatuur worden stilgezet en daar is personeel voor nodig. Als er niet juist wordt gesmeerd – te veel of te weinig – kan dit tot problemen leiden. Bij te veel vet kan bijvoorbeeld het eindproduct verontreinigen, terwijl te weinig vet vergroot de kans op slijtage, voortijdige reparaties en hoge reparatiekosten.

Deze nadelen vermijdt u met de keuze voor automatische smering. Automatisch smeren minimaliseert verbruik, verspilling, gevaar op vervuiling, menselijke fouten en defecten. Daarbij optimaliseert deze smeermethode de prestaties van het lager, de smeerhoeveelheden en -frequentie, de doeltreffendheid, de veiligheid en het verbruik per tijdseenheid.

Toch is bij veel toepassingen handmatig smeren een prima keuze. Let er dan vooral op dat u nauwkeurig en schoon werkt. Hiervoor gebruikt u handige hulpmiddelen en accessoires, zoals een vulpistool en wegwerphandschoenen. Bovendien zijn er smeermanagementtools waarmee u snel en makkelijk de juiste hoeveelheid smeermiddel achterhaalt.


Cruciaal: tijdig smeermiddel gebruiken


Tijdig smeermiddel gebruiken is cruciaal voor een optimale levensduur van uw lagers. U voorkomt dan namelijk de kans op vervuiling en defecten. Wanneer is ‘tijdig’? Dat kan complex zijn om te voorspellen en te berekenen. De nodige variabelen om rekening mee te houden, zijn:


  • De lagertemperatuur als de machine in gebruik is
  • Het aantal uur dat de machine per dag in gebruik is
  • De grootte van het lager
  • Het toerental van het lager

Soms heeft één machine lagers met verschillende intervallen, op sommige lagers brengt u dagelijks nieuw smeermiddel aan terwijl andere lagers slechts eens per maand bijgesmeerd moeten worden. Dán is het raadzaam om één keer per jaar de gehele machine onder handen te nemen: het oude smeermiddel verwijderen en door nieuw smeermiddel te vervangen.

Een tip: stuur gebruikt smeermiddel naar een laboratorium voor analyse of gebruikt u onze testkit voor smeermiddelen analyse om voor uw specifieke toepassing de juiste onderhoudsstrategie te bepalen.


Voordelen als u tijdig smeermiddel aanbrengt (en risico’s als u dit niet doet)

Smeermiddel is van grote invloed op de levensduur en functie van uw lagers.


Voordelen tijdige, juiste smering Risico’s als u niet tijdig en juist smeert
Hogere productiviteit van de machine Hoger energieverbruik machine (door wrijving)
Meer bedrijfszekerheid (door hogere betrouwbaarheid machine) Machinestilstand
Duurzame machines Slijtage, geluidshinder, warmteontwikkeling (door wrijving)
Betere inzetbaarheid van de machine Productvervuiling
Ruimere onderhoudsintervallen Hogere bedrijfskosten en onderhouds- en reparatiekosten
Hogere veiligheid Hogere kans op bedrijfsongevallen

6. Veelgemaakte fouten en richtlijnen


Bij het smeren van lagers worden vaak nog dezelfde fouten gemaakt. Voorkom dat u deze twee veelgemaakte fouten maakt en volg de richtlijnen.

Fout 1: de smeerinterval is enkel gebaseerd op tijd
Eén keer per week of één keer per maand smeren, is regelmatig. Maar als de machine nog niet genoeg uren heeft gedraaid, waardoor het vet aan vernieuwing toe is, komt er te veel vet in het lager. Worden er overuren gedraaid of verdwijnt er veel vet door een hogere temperatuur? Dan ontstaat er vóór de smering frictie. Terwijl het smeermiddel dat juist hoort te voorkomen.

Richtlijn: Monitor, meet en breng frictie met ultrasone golven in kaart. Dan weet u ‘wanneer het werkelijk tijd is’ om na te smeren.

Fout 2: er wordt te veel of te weinig smeermiddel aangebracht
Gebruik van de juiste hoeveelheid is cruciaal voor optimale functie van het lager en minimale frictie in en om het lager. Wordt er te veel gebruikt? Dan ontstaat er druk in het lager, waardoor de rollende elementen tegen de buitenring worden gedrukt. Het lager moet dan veel harder werken en de temperatuur in het lager stijgt wat op z’n beurt ervoor zorgt dat het vet minder effectief is.

Door de hitte scheidt de basisolie namelijk van het verdikkingsmiddel. Wordt er te weinig vet gebruikt? Dan heeft dit ook een nadelig effect op de levensduur van het lager.

Richtlijn: Controleer (monitor) het wrijvingsniveau met ultrasone golven op het moment dat u vet aanbrengt. Breng het vet voorzichtig aan en meet telkens voordat u meer vet aanbrengt. Zodra het geluidsniveau iets stijgt, stopt u met smeren. De hoeveelheid is dan goed!

Eisen meetinstrument voor het wrijvingsniveau

  • Het instrument geeft meetfeedback
  • Het instrument heeft een digitale decibelmeting
  • Het liefst heeft het instrument meerdere conditie-indicatoren (om te meten welke lagers vet nodig hebben en welke moeten worden vervangen)

Praktische smeermanagementtools

Voor optimale smering van alle lagers in uw machine of industrie kunt u smeermanagementtools gebruiken. Zoals een smeervetanalyseset, een viscositeitmeter, LubeSelect voor SKF-vetten (programma voor bepalen van het smeermiddel met de juiste smeerinterval), de SKF Lubrication Planner (tool voor het beheer van smeerplanning) en de SKF DialSet (een tool voor berekening van de bijsmeerintervallen)


Neem contact op met onze specialisten

Heeft u vragen over onze producten? Onze productspecialisten staan voor u klaar om u van persoonlijk advies en grondige productkennis te voorzien.

Bel ons 010 245 50 00 | of e-mail info.rotterdam@eriks.nl


Lees meer over lagers


Kies in 6 stappen het juiste lagervet

Smeermiddel voorkomt direct contact tussen de metalen onderdelen van het lager. Smeermiddelen zijn daarom essentieel voor de werking en levensduur van uw lagers; een verkeerd smeermiddel kan leiden tot een kapotte lager. Kies in deze 6 stappen het juiste smeermiddel.

Lees meer

Gids voor mechanische aandrijftechniek

Machines en machineonderdelen komen in beweging door middel van een aandrijving, ook bekend als een overbrenging of een transmissie. Een aandrijving is de verzamelnaam voor verschillende technieken die ronddraaiende of heen-en-weer gaande bewegingen overbrengen evenals de kracht/vermogen van de machine.

Lees meer